İstanbul Milletvekilimiz Hasan Karal: “Mazot yüzde 108 arttı, destek yüzde 50; bunun neresi müjde?”

“'Çiftçinin desteğini artırdık" diyorlar ama alım gücünün daha fazla düştüğünden bahseden yok”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığının bitkisel üretim desteklerindeki artışı “müjde” olarak duyurmasına tepki gösterdi. Son iki yılda çiftçinin temel girdilerindeki artışın destek artışını büyük ölçüde geride bıraktığını belirten Karal, “Mazot yüzde 108, temel gübre çeşitleri yüzde 92 ile yüzde 101 arasında artmış. Bakanlık ise desteği yüzde 50,4 artırdığını söyleyip bunu müjde diye sunuyor. Çiftçi açıklanan yüzdeye değil, o destekle kaç litre mazot, kaç kilo gübre alabildiğine bakıyor. Tarım Bakanlığı ‘müjde’ diyerek kimi kandırıyor?” dedi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025 üretim yılında 244 lira olan destek katsayısının 2026 yılı için 367 liraya çıkarıldığını ve artışın yüzde 50,4 olduğunu açıkladı. Ancak 2026 yılı için destek katsayısının daha önce 310 lira olarak belirlendiğine dikkat çeken Karal, son düzenlemeyle yapılan ilave artışın 310 liradan 367 liraya, yani yüzde 18,4 seviyesinde kaldığını söyledi.

“Mazot yüzde 108 arttı, destek yüzde 50”

29 Ağustos 2024’te 43,57 lira seviyesinde olan motorinin litre fiyatının 8 Eylül 2026 itibarıyla 90 liranın üzerine çıktığını belirten Karal, iki yıldaki artışın yaklaşık yüzde 108 olduğuna dikkat çekti. Karal, “Bakanlık destek katsayısını 244 liradan 367 liraya çıkardı; artış yüzde 50,4. Aynı dönemde çiftçinin traktörüne koyduğu mazot yüzde 108 arttı. Yani mazottaki artış, destek artışının iki katından fazla. Girdi maliyetlerini dikkate aldıklarını söylüyorlar ama rakamlar bunun tam tersini gösteriyor” ifadelerini kullandı.

“Destek arttı ama o destekle alınan mazot azaldı”

Desteklerin yalnızca nominal tutarına değil satın alma gücüne bakılması gerektiğini vurgulayan Karal, 244 liralık destekle Ağustos 2024 fiyatları üzerinden yaklaşık 5,6 litre mazot alınabilirken, 367 liralık yeni destekle bugün yaklaşık 4 litre mazot alınabildiğini kaydetti. Karal, “Desteğin üzerinde yazan rakam büyümüş ama çiftçinin eline geçen gerçek destek küçülmüş. Desteği yüzde 50 artırdık diyorsunuz ama o parayla alınabilen mazot yaklaşık yüzde 28 azalmış. Çiftçi için gerçek hesap budur” diye konuştu.

“Gübrede de tablo aynı: Fiyat yüzde 96 arttı, destek geride kaldı”

Gübre fiyatlarındaki artışın da desteklerin çok üzerinde kaldığını belirten Karal, Ağustos 2024-Ağustos 2026 döneminde ÜRE, DAP ve 20.20.0 kompoze gübre fiyatlarının ortalama yaklaşık yüzde 96 arttığına dikkat çekti. Karal, “Gübre fiyatları iki yılda neredeyse iki katına çıktı, destek artışı ise yüzde 50’de kaldı. 244 lirayla yaklaşık 17 kilo ÜRE alınabilirken bugün 367 lirayla yaklaşık 13,4 kilo alınabiliyor. Yani destek rakamı büyüyor ama çiftçinin alım gücü küçülüyor” dedi.

Karal, işçilik maliyetlerindeki artışın da destek artışını aştığını, elektrik başta olmak üzere diğer üretim giderlerinin ise çiftçinin üzerindeki yükü büyütmeye devam ettiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı: “Rakamları büyütüp adına müjde demek kolay. Asıl olan, o desteğin çiftçinin tarlasındaki karşılığıdır. Bugün destek artıyor ama alınabilen mazot azalıyor, gübre azalıyor; işçilik ve diğer maliyetler üreticinin sırtında büyümeye devam ediyor. Çiftçinin beklediği kâğıt üzerinde büyük görünen rakamlar değil üretimini sürdürebileceği gerçek bir destektir. Destek, çiftçiyi maliyetlere karşı koruyorsa destektir; gerisinde kalıyorsa kâğıt üzerindeki bir rakamdan ibarettir.”