DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Türkiye’de son yıllarda hızla artan gıda fiyatlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) verilerine göre pandemi sonrası dönemde dünya genelinde gıda fiyatları ortalama yüzde 41 artarken, Türkiye’de bu artışın yüzde 700’ü aşmasının ciddi bir ekonomik ve sosyal sorun haline geldiğini belirten Karal, “Pandemi tüm dünyayı etkileyen küresel bir kriz olduğuna göre, dünyada ortalama yüzde 41 olan gıda enflasyonunun Türkiye’de yüzde 700’ün üzerine çıkarılması nasıl ‘başarılmıştır’?” diye sordu.
DEVA Partili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına bir soru önergesi verdi. Son yıllarda Türkiye’de gıda fiyatlarının vatandaşın en temel yaşam ihtiyacını karşılamasını dahi zorlaştıran bir seviyeye ulaştığını belirten Milletvekili Karal, özellikle pandemi sonrası dönemde gıda fiyatlarında yaşanan artışın, uluslararası verilerle karşılaştırıldığında Türkiye’nin çok daha ağır bir tabloyla karşı karşıya olduğunu gösterdiğini söyledi.
“Dünya ortalaması %41, Türkiye’de artış %700’ü aştı”
Türkiye’de gıda enflasyonunun dünya ortalamasının katbekat üzerine çıktığını vurgulayan Karal, “Gıda fiyatlarındaki bu hızlı yükseliş sosyal bir sorun haline gelmiştir. Bugün dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda harcaması dahi aylık 30 bin liranın üzerine çıkmıştır. Buna kira, enerji ve diğer temel giderler eklendiğinde milyonlarca aile için geçim şartları giderek ağırlaşmaktadır. Pandemi tüm dünyayı etkileyen küresel bir kriz olmasına rağmen, pandeminin bitmesinin üzerinden yıllar geçmiş olmasına rağmen Türkiye’de gıda fiyatlarının hâlâ yüksek seyretmesi ve diğer ülkelerden çok daha hızlı artması izaha muhtaçtır. Keza Ortadoğu’daki gerilimler ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi küresel gelişmeler tüm ülkeleri etkilemişken, aynı şartlar altında birçok ülke bu süreci daha sınırlı hasarla atlatırken Türkiye’de vatandaşın sofrasına bu kadar ağır yansıması düşündürücüdür” ifadelerini kullandı.
Karal’dan Bakan Yumaklı’ya 9 kritik soru
Karal, verdiği önergede Tarım Bakanı Yumaklı’dan şu sorulara yanıt vermesini istedi:
- OECD verilerine göre pandemi sonrası dönemde gıda fiyatları birçok ülkede ortalama %41 artarken Türkiye’de aynı dönemde artış %710’u aşarak dünya ortalamasının yaklaşık 17 katına ulaşmıştır. Pandemi tüm dünyayı etkileyen küresel bir kriz olduğuna göre, dünyada ortalama %41 olan gıda enflasyonunun Türkiye’de %700’ün üzerine çıkarılması nasıl ‘başarılmıştır’?
- Pandemi küresel bir kriz olmasına rağmen, neden hâlihazırda savaş halinde olan ülkeler dâhil birçok ülkede gıda fiyatları belirli bir seviyede dengelenirken Türkiye’de artış devam etmektedir?
- Pandeminin etkilerinin büyük ölçüde sona ermesinin üzerinden kaç yıl geçmiştir ve bu süreye rağmen Türkiye’de gıda fiyatlarının düşmemesinin sebepleri nelerdir?
- Gübre, mazot, tohum, elektrik ve sulama maliyetlerinde yaşanan artışların gıda fiyatlarına etkisi konusunda Bakanlığınız tarafından yapılmış bir analiz var mıdır?
- Tarımsal üretim maliyetlerinin düşürülmesi için son 5 yılda hangi somut politikalar uygulanmıştır?
- Artan maliyetler nedeniyle üretimden vazgeçen çiftçi sayısı son yıllarda ne kadar artmıştır?
- Tarım sektöründen ayrılan veya üretimi bırakan çiftçi sayısına ilişkin Bakanlığınızın elinde güncel veriler bulunmakta mıdır?
- Türkiye’de gıda fiyatlarını düşürmek ve üretimi artırmak için uygulanması planlanan somut politika ve tedbirler nelerdir?
- Türkiye’de çocukların yaklaşık üçte birinin yoksulluk riski altında yaşadığı yönündeki veriler dikkate alındığında, gıda fiyatlarının dar gelirli aileler üzerindeki etkisini azaltmak için hangi sosyal destek mekanizmaları planlanmaktadır?